Een buis buigen van pvc, rvs, aluminium of koper – zo doe je dat

Het is niks bijzonders: je woning functioneert op allerlei verschillende verbindende buizen en pijpen. Eigenlijk is het één groot netwerk van buizen voor elektra, buizen voor de waterleiding, cv leidingen. Hier een pvc buis, daar een rvs buis, hier een aluminium pijp, daar een koper leiding. Van ondergrondse cv leidingen, koperen of rvs buizen, netjes weg te werken achter wanden, of juist bewust zichtbare buizen voor die industriële look. En één ding hebben ze gemeen: ze moeten op enig moment allemaal ergens de bocht om. Hoe doe je dat?

Buizen buigen - kort door de bocht

Van een koperen leiding tot een rvs buis, van een aluminium verbinding tot een pvc pijp, bochten kun je op meerdere manieren in je leidingen leggen. Met hoekverbindingen en koppelstukken bijvoorbeeld. Dat is de voor de hand liggende keus, als je binnen een beperkte afstand meerdere bochten moet maken, of als de bochten scherp zijn. 

Voor minder scherpe en verder van elkaar zittende rondingen, kun je prima zélf een buis of pijp buigen. Wel heb je voor het buigen van bijvoorbeeld een aluminium buis of koperen pijp wat handigheid en, afhankelijk van het soort materiaal, specifiek gereedschap nodig. Tenzij je Houdini heet, natuurlijk.

Een buis buigen, dit moet je weten voor je begint

Een paar algemene richtlijnen voor het zelf buigen van buizen:

  • Alleen eenvoudige bochten zonder nauwe/scherpe hoeken kun je goed met de hand maken. Laat complexere bochten of smalle buighoeken altijd door een specialist doen. 
  • Liever meerdere flauwe bochten, dan een paar scherpe. Hoe meer én hoe scherper de bochten in je buizen, hoe kwetsbaarder je doorstroming. Gebruik daarom bij alles boven de drie haakse bochten altijd een leiding uit losse delen. Voor elektra geldt bovendien: hoe meer bochten aaneen, hoe ingewikkelder het draden trekken. Juist hier zijn losse stukken beter. En trek de draden door de losse stukken voordat je deze buisdelen met een mofje aan elkaar verbindt. Scheelt gedoe. 
  • Houd er rekening mee dat buizen met grotere diameters lastiger te buigen zijn. Ook neemt de kans toe, dat je tijdens het buigen een knik in je buis maakt, waardoor deze onbruikbaar wordt.
  • Let op de temperatuur, wanneer je buizen gaat buigen. Een pvc buis mag bijvoorbeeld niet kouder zijn dan 18 graden als je het gaat bewerken, omdat het dan kan barsten. Verwarm andere materialen voor met een gasbrander, maar zorg wel dat je de warmte gelijkmatig verdeelt.
  • Maak bij koperen en stalen cv buizen altijd eerst een testbocht. Weet je meteen, of de wand niet te dik is om goed te buigen: bij dikkere buizen is gelijkmatige verwarming over de gehele wanddikte namelijk lastig. En dat heb je nu juist nodig, om je metalen buis goed te kunnen buigen.

Een pvc buis buigen met een buigveer

Voor het buigen van een pvc buis kun je een buigveer gebruiken. Duw de buigveer in de buis, tot op de plek waar je de buis wilt buigen. Laat de veer 5 cm uitsteken. Voorkom dat de buis breekt en breng je pvc buis, voor je deze buigt, op kamertemperatuur.

Een koperen buis buigen met een pijpbuiger

Met zijn twee lange armen lijkt de pijpbuiger wat op een snoeischaar. Je hebt ze voor verschillende diameters buizen (12 en/of 15 mm komt het meest voor). Aan één van de twee armen zit een halfronde geul. Hierin plaats je de buis. Aan de andere arm zit ook een halfronde geul waarin de buis gelegd kan worden, maar dan met een scharnierpunt. Wanneer je beide armen aan elkaar bevestigt en naar elkaar toe trekt, buig je de buis - hoe verder, hoe ronder de bocht in de buis. De geul zorgt voor vloeiende bochten zonder knikken in de buis. 

Pijpbuigers zijn er in twee varianten: met slede of met rol. De variant met rol geeft wat minder weerstand en vraagt daardoor minder kracht, maar kan dus ook minder aan (wel bijvoorbeeld cv buizen). Pijpbuigers met een slede zijn sterker en in het bijzonder geschikt om koperen buizen te buigen.

Dunwandige stalen, rvs of aluminium buizen buigen met een pijpbuiger

Voor dunwandige stalen rvs of aluminium buizen kun je dezelfde pijpbuiger gebruiken, die je voor koperen buizen gebruikt (de sledevariant, dus). Omdat het wat zwaarder gaat dan het buigen van een koperen buis, kun je het jezelf iets makkelijker maken de buis op de buigplek met een gasbrander te verwarmen. 

Tip voor de verdere afwerking: kies ook de juiste pijpsnijder voor je klus. Je hebt ze in mechanische en elektrische uitvoeringen, geschikt voor rvs en koper en staal, maar ook buizenknippers voor PVC en ander kunststof. Laat je goed informeren. Bijvoorbeeld door onze HUBO experts.

Dikkere buizen buigen

Voor dikkere buizen adviseren we een professionele hydraulische buigpomp/buigmachine te huren… of een installatie-expert.  Wil je het toch echt zelf doen? Ga dan als volgt te werk: sluit een uiteinde van de stalen buis met een geschikte houten wig en tik stevig aan met een hamer. Vul de buis af met zand of korund en sluit ook het andere uiteinde af. De buis moet zo vol zijn dat het zand niet kan bewegen. Bevestig eventueel een draadspiraal om de buitenkant. Markeer de buigpunten aan de buitenkant van de buis. Gebruik een lastoorts om ze te verwarmen (verwarm gelijkmatig en maak een testbocht om de juiste temperatuur te bepalen). Buig de buis gelijkmatig rond een geschikte matrijs.

Professioneel advies of kluskracht nodig?

Wij wringen ons zonder mankeren in bochten voor jouw project. Wandel de Hubo in je buurt binnen en we beantwoorden al je vragen.