Het berekenen van de omtrek, oppervlakte en inhoud doe je zo

Schilderen, timmeren, vloeren leggen of een vogelhuisje bouwen. Voor bijna alle klussen in en om het huis heb je wel een beetje rekenkracht nodig. Je wilt tenslotte dat alles past en je precies genoeg materiaal in huis haalt, er niks uitsteekt, te kort is, te groot, dun, klein, vol of leeg is. Maar hoe bereken je wat je moet weten? Omtrek berekenen, oppervlakte berekenen, volume berekenen: we hebben de belangrijkste berekeningen voor je hieronder opgesomd. Ja, dat laatste was een rekenwoordgrap, sorry.

Omtrek berekenen

De omtrek van een voorwerp of een ruimte berekenen (bijvoorbeeld om te bepalen hoeveel meter plint je nodig hebt) doe je door alle zijden bij elkaar op te tellen. Bij vaste vormen zijn daar trucjes voor:

Omtrek rechthoek berekenen 
Meet de lengte. Meet de breedte. De omtrek is 2x de lengte en 2x de breedte. Voor een rechthoekige kamer van 6 meter lang en 3 meter breed is de omtrek dus (2x 6 m) + (2x 3 m) = 12 m + 6 m = 18 meter.

Omtrek cirkel berekenen
Deze misschien wat lastiger, maar dat valt reuze mee: meet de middellijn (de lijn die je cirkel in twee gelijke delen verdeelt, ook wel de diameter genoemd).

Je kunt deze middellijn of diameter meteen vermenigvuldigen met Pi. Dat is een wiskundig getal met eindeloos veel cijfers achter de komma, waarin geen enkele regelmaat zit. We gebruiken eigenlijk alleen de eerste twee cijfers achter de komma: 3,14. 

Zo heeft een rond kleed met een diameter van 2,5 m een omtrek van 2,5 m x 3,14 = 7,85 m.

Vaker gebruiken we in plaats van de diameter de straal (radius of r). Dit is de helft van de diameter of middellijn: dus de lengte van de rand van een cirkel precies tot het midden. Bereken je de omtrek met de straal, dan moet je (voor twee keer de helft) de uitkomst nog eens met 2 vermenigvuldigen. Of in ons voorbeeld van het kleed: 2 x Pi x r = 2 x 3,14 x 1,25 = 7,85 m.

Grote cirkel op een muur tekenen? Spijkertje met een touwtje eraan vastmaken in het midden van waar je cirkel moet komen. Potlood aan het uiteinde, met het touwtje van spijker tot potlood precies even lang als straallengte. Strakhouden, rondgaan en voilà, je hebt een fraaie cirkel.

Omtrek driehoek berekenen
De omtrek van een driehoek bereken je door de lengte van de drie zijdes bij elkaar op te tellen: de omtrek is A+B+C.

Oppervlakte berekenen

Hoeveel vierkante meter is je vloer en hoeveel laminaat heb je dus nodig?  Hoeveel liter verf moet je halen voor dat muurtje? De oppervlakte van een ruimte of voorwerp berekenen is makkelijker dan je denkt.

Oppervlakte rechthoek berekenen
Wil je de oppervlakte van iets berekenen, vermenigvuldig de lengte met de breedte van het oppervlak. Voorbeeld: je muur is 2,40 m hoog en 6 m breed. De oppervlakte van je muur is dan 2,40 x 6 = 14,40 vierkante meter (oftewel m2).

Oppervlakte cirkel berekenen
Bereken voor de oppervlakte van een cirkel eerst de straal (radius of r) van de cirkel (de helft van de diameter of middellijn), vermenigvuldig deze met dezelfde waarde (straal x straal, of r2, dus) vermenigvuldig de uitkomst met Pi (3,14). Heb je een ronde tafel met een diameter van 3 meter om te beitsen, zorg dan voor een pot die genoeg beits bevat voor (1,5 x 1,5) x 3,14 = 7,07 m2.

Oppervlakte driehoek berekenen
Meet de basiszijde van je driehoek op. Meet dan de hoogte van de driehoek en deel deze hoogte door twee. De oppervlakte van je driehoek = basis x halve hoogte. Een voorbeeld: met een basis van 0,8 m en een hoogte van 1,4 meter heeft een driehoek een oppervlakte van: 0,8 x 0,7 = 0,56 m2.

Tip: 
Staan er haakjes in een formule? Bereken dan altijd eerst de som die tussen haakjes staat.

Inhoud of volume berekenen

Het volume of de inhoud van een balkvormig voorwerp, hoe groot of klein ook, bereken je heel eenvoudig als volgt: lengte x breedte x hoogte. Bij een kubus krijg je dus drie keer dezelfde waarde. Het resultaat is een x aantal kubieke meters (of cm’s, natuurlijk). Dit noteer je ook wel als m3 of (cm3).

Wil je bijvoorbeeld de inhoud van je garage van 10 m lang, 6 m breed en 3,5 m hoog berekenen, dan wordt dat = 10 x 6 x 3,5 = 210 m3.

Inhoud cilinder berekenen
Voor het berekenen van de inhoud van een cilindervormig voorwerp (bijvoorbeeld als je een buis moet vullen) geldt de volgende formule: Pi x r2 x h, oftewel: 3,14 x (straal x straal) x hoogte.

Liever het volume berekenen in liters?  Onthoud dan:

  • 1 m3 = 1 m x 1 m x 1 m = 1000 L (liter)
  • 1 dm3 = 10 cm x 10 cm x 10 cm = 1 L (liter)
  • 10 cm3 = 0,1 L (1 deciliter)
  • 1 cm3 = 0,01 L (1 centiliter)
  • 1 mm3 = 0,001 L (1 milliliter)

TIP
Zorg dat je altijd dezelfde eenheden gebruikt, dus geen meters met centimeters vermenigvuldigen, dan kom je nooit op het juiste antwoord. Eerst omrekenen van de ene naar de andere eenheid, dan pas vermenigvuldigen.

Op http://www.berekenen.info/volume/ staat een handige rekentool.

Berekeningen checken?

Zit jouw klusrekenvraag net iets ingewikkelder in elkaar of vind je het gewoon lastig? Snappen we. Als je zeker wilt weten dat je de goeie hoeveelheid materiaal aanschaft, loop bij ons binnen. Wij rekenen voor je uit wat je echt nodig hebt. Scheelt gedoe, scheelt kosten. Ook de koffie krijg je van ons.